Inge Bartsch, aktorka, po przewrocie zaginiona wśród tajemniczych 

okoliczności

Oto słowo o Inge Bartsch,

w całej prostocie,

dla potomności.

 

Ona była ruda, ale niezupełnie - pewien połysk na włosach grasował - 

żyła z Finkiem. Fink był reżyser. Przez snobizm komunizował

(są tacy też - na Mazowieckiej).

A Inge? Inge miała w sobie jakiś smak niemiecki,

ten akcent w słowie "Mond" - księżyc...der Mond, im Monde...

A Fink był dureń i blondyn.

 

Historia prosta: własnie przyjechałem z Polski

Berlin...Berliiin...deszcz...

Fryderyk z żelaza jak niestrawność serce mi gniótł...

Nuda - i nagle cud!

Teatrzyk! Maleńkie serce w podziemiach!

Idzie piosenka: autor: Kurt Tucholsky.

 

Widzę: Inge siedzi przy fortepianie,

śpiewa i gra; ach, jakaż musi być śliczna, gdy wstanie!

Wstała. Piersi miała małe, doskonałe

i - wybaczcie mi państwo - brzuch

tak się cudownie pod suknią rysował,

że zacząłem bić brawo i wrzeszczeć: - Niech żyje brzuch!

Aż pewien Anglik mruknął: - He's gone mad. - On zwariował.

 

Przeszło lato, jesień i zima,

I jeszcze wiosna, i jeszcze jakieś lato,

i znowu jesień w mgłach jak w dymach.

(Jesieni jestem amator)

Aż tu nagle pewnego dnia

zamach stanu. Coup d'etat.

Zamach stanu nb. miał w sobie coś z gwiazdy betlejemskiej,

za którą ciągnęło 3.000.000 magików.

 

I wszystko stało się jak na scenie:

siedziałem z Ingą w Tiergartenie,

a jesień w Berlinie, w Tiergartenie,

to są, proszę państwa, takie struny...

Z drzew mgłą kurzyło,

wiatr niski jak bas - 

i nagle Inge: - Wiffen Sie waf?

(Ona miała coś takiego w głosie czy w zębach.)

Wissen Sie was? Życie

mi się znudziło.

 

- Hm...

Spojrzałem na nią, papierosa ćmiąc - 

nie jestem Wyspiański, ale bądź co bądź

to powiedzenie mnie wzruszyło.

 

Za późno: Rewolwer nie był większy od róży:

Pik! I Inge rozpoczęła podróże

w Au - dela, w metafizykę niemiecką.

Jakiś grubas, co siedział przy piwie,

nawet nie drgnął ani się zdziwił,

bo takie pik! to się mogło zabić najwyżej dziecko.

 

A potem miała jeszcze dłuższą rzęsę;

trup pachniał jesienią, czarną kawą, grzybami i nonsensem.

 

Bartsch Ingo!

Szkoda!

Twój talent to mogło być dużo szterlingów.

Inge Bartsch!!!

 

Wróciłem do hotelu.

40 fajek w jedną noc - pokój aż sczerniał od dymu...

Nie, to nie można tak: to jest zbyt proste: nuda,

tu trzeba, że się tak wyrażę,

przyszpilić jakieś komentarze - 

że, czy ja wiem, że krwawa zbrodnia reżimu,

że podejrzana o semityzm,

że... marchew... w obozie... zgniłą...

Będzie na 300 wierszy artykuł znakomity.

(W Polsce zwany "kobyłą".)

 

Powiedzmy, że to było na jesieni,

dajmy na to trzy lata temu.

No, i jeśli redaktor nie zmieni,

pójdzie tak:

"Nie wytrzymała w dusznych klamrach systemu

Inge Bartsch, aktorka, po przewrocie zaginiona wśród tajemniczych 

okoliczności..."

 

A na końcu może z Rilkego coś

o miłości,

o samotności,

a tytuł prosty: Inge Bartsch.

 

Szkoda.

Ładna.

Młoda.

Plecy jak perski aksamit.

 

I było w niej coś...

kobiece,

nieuchwytne,

dalekie,

coś, co trzeba chwytać pazurami.


I

To jakaś mania, daję słowo

(czyżbym istotnie z byka spadł?),

bo każdą nocą księżycową

muszę odwiedzić Mariensztat.



Żadna mnie siła nie powstrzyma,

niechby sam premier! no to co?

I jeszcze chwila - już mnie ni ma.

Jak ptaszek lecę. OISEAU.



Ciotunia płacze i domowi

i wszyscy się pytają mnie:

- Co pan tam widzi, niech pan powi?

A ja im odpowiadam, że:



MARIENSZTAT TO MOJE NATCHNIENlE,

MARIENSZTAT TO DROGIE KAMIENIE,

NA MARlENSZTACIE WARSZAWĘ POZNACIE

PIĘKNIEJSZĄ NIŻ MARZENlE. 

II

Więc kiedy księżyc w czwartej kwadrze

w kołysce nieba się przebudzi,

na Mariensztacie lubię patrzeć

na roześmiane twarze ludzi.



Kochane, złote warszawiany,

jakimż to polonezem idą!

Jak to się tłoczą u fontanny!

Ach, cóż za radość! Cóż za widok.



Inne radości też tu mamy

nie jestem w kobiet typie,

co chwila szepcą do mnie damy;

- To chyba śni się. Niech pan szczypie.



I nowy zegar się rozlega;

wprawdzie ta rzecz mnie trochę dziwi,

na diabłaa wmontowali zegar,

gdy tutaj wszyscy są szczęśliwi!



A o dwa kroki, tam dzie zwista

gwiezdną gałęzią noc sierpniowa,

majestatycznie jedzie Wisła,

ta polskich rzek dyrektorowa. 

III

I tak wśród ślicznych ulic

chodzimy w srebrnych blaskach:

ja - stary noktambulik

i ona - noc warszawska.



I gdy oczy otworzę

dech mi w piersiach zapiera,

myślę sobie: a może

księżycowa chimera?



Ale nie! i o świcie

też się urok nie zmniejszy.

Mariensztat! Znakomicie!

Marierisztatl Najcudniejszy.



Mariensztat! Eech, w tym fachu

robota nieustanna:

spójrzcie: pałac Pod Blachą!

Kierbedź! i Święta Anna!



Więc ogłaszam: W TO LATO

AUTOR W NOCNE GODZINY

Z POWODU MARlENS2TATU

W INNYCH SPRAWACH NIECZYNNY.