Koło tych pagórkow piaszczystych, które księżyc

po kolei odsłania

jeden po drugim,

jeden po drugim,

ptaki śpią,

tylko droga się srebrzy

i Wisła świeci jak latarnia -



i cisza jakby Szopen przed chwilą zamilkł,

lecz niech struna się przypomni srebrna jak te koleiny

zapląsają chmury z sosnami, z pagórkami,

dzikie wino pocznie szeptać z dzikim winem;

no i już masz polonez. Przeklęte polskie serce!

Diabli wiedzą, co to jest: w liniach skrzypiec

i pagórkow tego szukaj, w dzikim winie na szybie;

szepty zaśpiewne i niebiosa bohaterskie,



i wrzawa nad niebiosami, i pory roku jak struny

skrzypcowe, cztery, cztery: wiosna, lato, jesień i zima

wiatr w struny, i deszcz w struny, i grad w struny, i blask w struny,

bas śnieżny i słowicza szalona kwinta,

Wisła pod smyczkiem, srebro wiślane, Wisła pod palcem, ta co

śpiewa najwyżej struna, rzeka na skrzypce sopranowe

naciągnięta, a z worka czasu chmury, ptaki, horyzonty wielogłowe

i jesień fruwająca, i ogromne lato;

- chmury nad skrzypcami, i liście tuż nad smyczkiem,

i te pagórki faliste, i wiatr, i światła wszystkie.



*

Na liściu dzikiego wina trudno jest zmieścić Warszawę

i gwiazdę Wenus nad nią, a jednak

w jakiejś trudnej podróży to on ci przypomni Warszawę

ten liść

na wszystkich kontynentach

we wszystkich miastach,

zaułkach

labiryntach.



Na liść dzikiego wina jak na mapę ojczyzny

patrzę tu węgiel, mówię; tu morze jak Kochanowski rozśpiewane,

a tutaj, mowię, góry, a tutaj równiny,

wszystko razem jak fotografia ukochanej;



ognie portów, lampy w oknach, maszyny i ludzie,

nasi ludzie, budowniczowie pogody,

i słońce, słońce, słońce, które przodem pójdzie

przez ogrody, ogrody, ogrody;



i wiatr, i wiatr w liście, i znow wyrażalna trudno

nuta, drzazga cudowna pod sercem samym.

Powiedz, skąd jesteś, nuto; powiedz, skąd płyniesz, nuto,

nuto-latarnio idąca przed nami.



To w niej, w tym błysku nagłym: twarz jakaś, chmura jakaś,

jakiś sierpień, dom, dzikie wino -

jak burza odetchniesz, lecz nie deszcz będzie płakać

to łzy twoje szczęśliwe popłyną;



gościńce złote wszystkie, rzeki wszystkie chóralnie

zejdą się w twoim sercu,

ziemia ciebie przyciągnie, księżyc ciebie dopadnie

i po polsku ci powie: "Dobry wieczór!"



A to jest dzikie wino. Rozszumiało się ono,

zestroiło głos do głosu w pieśni,

dzikie wino - dokoła; dzikie wino - noc wesoła;

krzyczą liście: "My tutaj jesteśmy,



nad tym oknem, nad tą lampą nie zagasłą,

rozgadane jak jesienna plucha -

jakich >TrenówBallad i romansów<

można by się jeszcze w nas dosłuchać!"



O, dzikiego wina nocy, czarne blaski

rozsypane muzyką śnieżno-ciemną!

Nocy, w kóbrej jak w pokoju babki

i liść, i ptak, i gwiazda bawią się ze mną.



Osowieje liść, gdy mrok go najdzie,

ptak w gąszcz frunie, zaś gwiazda do nieba,

pokój babki zniknie, czas szumiący

swoje wody będzie toczył i rozlewał.



*

Ileż to lat, ileż to lat trzeba chodzić

po dniach, po nocach, po schodach, po piętrach,

do ilu łomotać drzwi, w ilu szukać

książkach, światłach, muzycznych instrumentach!

Po jakich drogach, co się w deszczu mylą,

zaplątują w niebieskich zachmurzeniach,

w ilu miastach z latarniami! o, w ilu

nieskończonych próbach, oczekiwaniach, doświadczeniach -



ażeby znaleźć jakieś jedno zdanie,

które do serca komuś wejdzie i zostanie,



parę słów ułożonych w dziecinny gwiazdozbiór,

a ten nad czyimś oknem będzie sunął świecąc

w noc zimową i powie ktoś: "Cóż, noc niebrzydka!"

Bo trudno jest za włosy chwycić treść wzburzoną,

rytm odmienny jak księżyc, ten sam księżyc, który

Beetoven z nieba zerwał i w sonatę wepchnął.



*

Nad oknem,

na murze,

a liście takie duże -



zielone, zielone

dzikie wino zielone.



O każdej

godzinie

wiatr szumi w dzikim winie -



zielone, zielone,

dzikie wino zielone.



Uroda

przyroda

za nic byś jej nie oddał -



zielone, zielone,

dzikie wino zielone.



Za siedmiu

morzami

napełni oczy łzami -



zielone, zielone,

dzilie wino zielone.



I we śnie

przypłynie

dom cały w dzikim winie -



zielone, zielone,

dzikie wino zielone.



I niebo,

i księżyc,

i wino się rozsrebrzy -



zielone, zielone,

dzikie wino zielone.



Zaszepce

na szybie,

myślisz, że słuchasz skrzypiec -



zielone, zielona,

dzikie wino zielona.



Pod serce

jak nuta.

I powiesz: tak, to tutaj -



zielone, zielone

dzikie wino zielone.



Ten dach i

te okna,

i noc jak narzeczona -



zielone, zielone,

dzikie wino zielone.



*

Tańczy noc, rozśpiewała się

po pagórkach, po kotlinach,

tańczy noc, roztańczyła się

w wieńcu z dzikiego wina.



Klaszcze Wisła, wszystkie fale klaszczą,

a nad Wisłą klaszcze wiklina,

klaszcze niebo wysoko, noc tańczy

w wieńcu z dzikiego wina.



A to przecie wiatr dmie w srebrne pasma

chmur, a każda chmura inna.

Tańczy noc, jak bardzo srebrna gwiazda,

w wieńcu z dzikiego wina.



A to przecie najzwyklejsze liście,

zwykły księżyc, co liście odciemnia -

tylko że ten trylik tak srebrzyście,

tylko że ten bas jak skała: ziemia.



I pieśń ziemi, co jak skrzypce woła -

i te strofy, co jak chmury płyną -

strofy - chmury - noc czuwa, wesoła -

i szumiące dzikie wino, dzikie wino -



koło tych pagórkow piaszczystych, które księżyc

po kolei odsłania,

jeden po drugim,

jeden po drugim,

ptaki śpią,

tylko droga się srebrzy

i Wisła świeci jak latarnia.


I

Głodne uszy toną w radościach,

jakich nie znał Bach ani jeden -

bo jest szum na super-wysokościach,

jakby z nieba nr 7.



ale jeszcze wyżej: nad tym szumem,

nad tym niebem świacącym modro,

nad wieżami i kopułami,

twoich oczu najwyższa mądrość.



II

Czego tknę: lichtarza czy drzewa,

wszystko mówi: - Jak instrument gram. -

Jest dźwięczniejsza niż "Boska Komedia",

jest piękniejsza niż paryska Notre-Dame



ta noc jak morze muzyki,

ta noc o złotych ramionach,

ta noc pod oknami kliniki,

ta noc, gdy rodziła moja żona.



III

U sufitu tyle skrzypiec! Wielki Boże,

skąd skrzypce pod moją strzechę?

Nie śpię. I śpiewam. I jest mi tak dobrze,

jakbym był pozłacanym orzechem.



Ciekawe: dziewczyna czy chłopiec?

powiedzcie, skrzypce czterostrunne!

Wstanę, pójdę. Z radości się utopię.

Bo przecież i tak nie umrę.



IV

Księżyc z nieba jak wańka-wstańka,

a tu dzikie wino przez mur -

i pędzą chmury - i z cygańska

podzwania uprząż chmur;



ech wy, chmury, zady bijące

ogniem w gwarliwość rzeczki -

chmury dzwoniące, chmury jak koncert,

dzwoneczki dla córeczki.



V

Cytuję kolegę Rimbauda,

cytowanie to rzecz niezdrożna:

J'ai tendu des guirlandes de fenętre

a fenętre

des cha?nes d'or de l'?toile

a l'?toile

et je danse.



Lepiej nie można



VI

O, dajcie mi te małe skrzypce,

może na skrzypcach wygram

wiatr i pochyłą ulicę,

i noc, co taka niezwykła.



Uwzględnijcie mizerne grannie,

a nie bijcie, gdy wezmę źle

jaki ton na strunie baraniej,

na G, D, A czy E.



Na moście stoję. Przez liście

światło na smyk się sypie.

Słuchajcie: to córka nuci

w czarodziejskim pudełku skrzypiec:



"baba" i "tata", i "mama",

i "bobo" - i nagle krzyk -

o, skrzypko zwariowana!

o, zwariowany smyk!



VII

Wiatr podkręca wąsy dorożkarzom,

dorożkarze śmieją się przez sen,

a latarnie gazowe marzą,

o czym marzą? a czy ja wiem.



Na szyldzie przez wiatr pogiętym,

dzierżąc w mordzie jajko na twardo,

pochrapuje łeb świni, ścięty

toporami spiętymi kokardą;



a w bok od skośnego daszka,

niepotrzebna i nostalgiczna,

jedna jedyna gwiazdka,

sierotka astronomiczna.



VIII

eech, muzyka, muzyka, muzyka,

spod smyka zielony kurz,

lecą gwiazdy zielone spod zmyka,

damy karo, bukiety róż.



Ulica jak kwinta napięta,

z latarniami wzdłuż, cieniami wszerz -

i radość na firmamentach

spadająca w usta jak deszcz



Dach śpiewa. Dom śpiewa. Kot wstaje

i na młynku do kawy gra.

A płomyk przed świętym Mikołajem

jak szczerozłota łza.



IX

Księżyc stanął przy drugim piętrze,

taki młody, taki zaręczynowy

i w srebrzystym powietrzu dźwięczy

przed twą szybą, w pobliżu twej głowy.



Wiem: w tej chwili twe loki kare

rozsypały się jak winogrona -

i ty również, patrząc na zegarek,

myślisz: chłopczyk, czy dziewczynka wytęskniona?



Na obrączkę patrzysz: W niej są blaski

jak latarnie, co wiodą do celu.

I wspominasz wietrzny most warszawski

i mój czarny, komiczny kapelusz -



i te pocałunki, oczywiście -

i spacery, spacery do rana -

i znów piszę jak w pierwszym liście:

"Chwała ci, dziewczyno ukochana!"



A tu burza kwiatów na parapecie

z czerwonych goździków strzela

I pomyśleć, że to pierwszy kwiecień!

I pomyśleć, że to niedziela.



X

Słońce wschodzi, głaszcze powietrze.

Dziecko się rodzi. Szumi deszcz.

Kwiat otwiera oczy w ogrodzie.

Zorza wieże złotem okleja.

Ptak ptaka strofuje w gnieździe.

Gwiazda dzieńdobry mówi gwieździe

Dziecko się rodzi.

Dziecko się rodzi.

Nasze dziecko się rodzi.

Nadzieja.